Күштеп неке қидыру: Бас прокуратура 10 жылға дейін жаза туралы ескертті

Қазақстанның Бас прокуратурасы бүгін, 2025 жылғы 19 тамызда, неке қиюға мәжбүрлеу үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілгенін хабарлады, деп жазады Zakon.kz.

Қадағалау органы атап өткендей, "Заң және тәртіп" тұжырымдамасын іске асыру және құқықбұзушылықтарға нөлдік төзімділік қағидатын қамтамасыз ету мақсатында ҚР Қылмыстық кодексіне 125-1-бап енгізілді. Ол неке қиюға мәжбүрлеу үшін қылмыстық жауапкершілікті қарастырады.

"Неке – ерікті одақ, ол тек екі жақтың келісімімен ғана жасалады. Күшпен мәжбүрлеу, әсіресе қысым көрсету, қорқыту, психологиялық немесе физикалық зорлық – бұл адам құқығын өрескел бұзу. Көптеген елдерде мұндай әрекет ауыр қылмыс саналады, себебі ол оқшаулауға, зорлық-зомбылыққа, тіпті жәбірленушінің өз-өзіне қол жұмсауына әкелуі мүмкін. Кейбір мемлекеттерде мұндай әрекет адам саудасының бір түрі ретінде танылады", – делінген Бас прокуратураның хабарламасында.

Ведомство мәліметінше, соңғы 5 жылда Қазақстанда осы сипаттағы 257 қылмыстық іс тіркелген, оның 95%-ы қысқартылған.

Жаңа нормаларға сәйкес, қорқыту, шантаж, зорлық немесе өзге де қысым арқылы неке қиюға мәжбүрлеу 2 жылға дейін бас бостандығынан айырумен жазаланады, ал ауыр зардаптарға әкелген жағдайда – 10 жылға дейін.

Сонымен қатар, ҚР ҚК 125-бабына өзгерістер енгізілді. Енді жәбірленушіні өз еркімен босатқан жағдайда істі тоқтату мүмкіндігі алынып тасталды.

"Әйелді мәжбүрлі некеге тұрғызу мақсатында ұрлау фактілері Қылмыстық кодекстің 125-бабы және жаңа 125-1-бабы бойынша қоса қаралады", — деп түйіндеді Бас прокуратура.